SYPO Uganda Ltd. is een microfinancieringsbedrijf van Stichting SYPO dat in het district Mukono duizenden kleine leningen geeft aan vrouwen die geen toegang hebben tot gewone bankleningen, maar wel een idee hebben voor een kleine onderneming. Het terugbetalingspercentage is vrijwel 100%, en het bedrijf groeit hard naar een portfolio van 5000 leningen in de komende paar jaar.

Een van de grootste problemen van grote armoede is dat de armste mensen niet de mogelijkheid hebben te sparen. De meeste mensen in het district Mukono, in centraal Oeganda, hebben een klein stukje grond en een paar dieren waarvan ze net kunnen leven. Als alles goed gaat tenminste. Want als iemand ziek wordt, of een oogst mislukt, is er niets om die problemen op te vangen. Doordat er nooit geld over is kan er niet in groei geïnvesteerd worden. Zo kunnen bijvoorbeeld nooit een paar extra geiten gekocht worden of een stukje grond.

Door arme mensen een lening te geven kunnen ze geld verdienen zonder dat ze zelf geld hebben om te investeren. Microfinanciering is in de jaren '70 ontstaan als manier om op goedkope manier grote groepen armen te bereiken met kleine kredieten, waarmee ze zelf commerciele initiatieven kunnen opzetten en uitbreiden. Microfinancieringsinstanties zijn hard gegroeid in de afgelopen twintig jaar, en bereiken inmiddels tientallen miljoenen mensen. Toch waren er voor SYPO twee redenen om een nieuw microfinancieringsbedrijf in Oeganda op te zetten:

• Hoewel de microfinanciering hard groeit worden nog lang niet alle armen bereikt; vooral de rurale gebieden zijn nog grotendeels onbediend, ook in het district Mukono waar SYPO werkt.
• Veel microfinancieringsinstanties (MFIs) werken op manieren die wij niet goed vinden, waarbij de belangrijkste fout is het gebrek aan transparantie naar de klanten toe - klanten weten zelden hoeveel ze precies betalen voor een lening, waardoor marktwerking niet goed functioneert en de klanten soms wel 200% rente betalen.

SYPO is het bedrijf SYPO Uganda Ltd. begonnen om grote aantallen armen in het district Mukono te bereiken, maar ook om een modelbedrijf op te zetten dat in volledige transparantie een moeilijke doelgroep bedient, op een kostendekkende manier. Door dit voorbeeld te stellen hopen we, in samenspraak met de koepelorganisatie van microfinanciering in Oeganda, uiteindelijk ook bij andere MFIs meer transparantie en een eerlijker manier van werken af te dwingen.

Management van het bedrijf
De aandelen van SYPO Uganda Ltd. zijn bezit van Stichting SYPO in Nederland. Het bedrijf heeft medewerkers in Oeganda, een financieel manager in Londen en een directeur in Amsterdam, die wordt gecontroleerd door het bestuur van de stichting in Nederland. De internationale samenwerking wordt mogelijk gemaakt door een online klantenadministratiesysteem, SYMBA, dat speciaal voor dit project geschreven is. Op die manier kunnen nieuwe leningaanvragen en de boekhouding van het project overal op aarde worden gevolgd en goedgekeurd.

Screenshot SYMBA

Enkele karakteristieken van SYPO's microfinancieringsbedrijf:

• Groepen van 5 vrouwen, verantwoordelijk voor elkaars terugbetalingen maar met individuele businessplannen. De vrouwen kiezen hun eigen groepsgenoten.
• Leningperiode van maximaal een jaar.
• Leningbedrag van de eerste lening is maximaal ~200 euro.
• Rente is 30%; alleen maar over het uitstaand bedrag.
• Kosten bestaan alleen uit rente; geen andere eenmalige kosten, verzekeringen, gedwongen sparen, etc.
• Geen onderpand nodig.
• Doelgroep zijn vrouwen in het district Mukono, die geen toegang hebben tot financiering van conventionele banken. SYPO heeft gekozen in eerste instantie alleen te werken met vrouwen omdat de praktijk leert dat ze beter terugbetalen. De voorwaarde dat klanten geen toegang hebben tot conventionele banken betekent dat we werken met de allerarmsten (die geen onderpand of kredietgeschiedenis hebben en voor banken te kleine leningen willen) en vrouwen die in rurale gebieden wonen, en daardoor geen toegang tot banken hebben.
• Wekelijkse terugbetalingen.
• Terugbetalingen nooit verder dan 15 min lopen van de woon- of werkplaats van de klant; de klanten komen samen op plaatsen waar SYPO's loan officers ze bezoeken om terugbetalingen te innen.
• Geen boete voor sneller terugbetalen.
• Alleen business leningen (geen school fees, housing loans, of andere consumptieleningen).
• Klanten kunnen na het afbetalen van een lening een grotere lening krijgen, om op die manier ook blijvende groei mogelijk te maken.
• Het bedrijf moet de eigen kosten dekken; investeringen voor groei van het portfolio kunnen wel van buitenaf komen.
• De aandelen van SYPO Uganda Ltd. zijn in bezit van Stichting SYPO in Nederland; eventuele winst moet daarom opnieuw in het bedrijf worden geinvesteerd.
• Het bedrijf is in juli 2011 opgezet, en zal in de eerste jaren groeien naar een portfolio van 5000 leningen.
• SYPO Uganda Ltd. werkt met een online databasesysteem (SYMBA) dat samenwerking tussen de loan officers in Oeganda, de directeur in Nederland en de financieel manager in Engeland mogelijk maakt.
• SYPO streeft naar laagdrempelige leningaanvragen: een businessplan beslaat maar een A4tje, de aanvragen kunnen bij onze loan officers gewoon dicht bij huis onder een boom of in een simpel kantoortje gedaan worden, en de leningen kunnen anderhalve week na aanvraag worden uitgekeerd. Er is geen onderpand, kredietregistratie of ander papierwerk nodig.
• SYPO doet uitgebreide resultaatmetingen binnen dit project, met onder andere de 'Progress out of Poverty index' en verschillende kwalitatieve metingen bij iedere klant.
• Binnenkort is het mogelijk direct 1 op 1 businessplannen binnen dit project te sponsoren, en op een website de voortgang van 'jouw klant' te volgen.

Uitstaand portfolio over tijd
Figuur: Het huidige totaal uitgeleende bedrag. Een euro is ongeveer 2800 shilling, en de linkeras toont het bedrag in duizenden shillings. Een eerste lening is maximaal 600000 shillings. Deze grafiek wordt live bijgewerkt door ons online administratiesysteem SYMBA.